Przelałeś pieniądze oszustowi? Liczy się każda minuta!

Internetowy zakup, wyjątkowo korzystna oferta na portalu ogłoszeniowym i przelew do sprzedawcy, który po otrzymaniu pieniędzy urywa kontakt. To jeden z częstych sposobów działania oszustów. Jeśli spotkała nas taka sytuacja, nie czekajmy, aż problem rozwiąże się sam. Szybki kontakt z bankiem, zachowanie dowodów i zgłoszenie sprawy Policji mogą ograniczyć skutki przestępstwa oraz pomóc w ustaleniu sprawcy.

Jak działają oszuści w internecie?

Przestępcy wykorzystują pośpiech, zaufanie i kuszące ceny. Mogą zamieszczać fikcyjne oferty, zakładać fałszywe sklepy albo podszywać się pod prawdziwych sprzedawców. Gdy dostaną pieniądze, przestają odpisywać, kasują ogłoszenie lub blokują kupującego.

Oszustwo nie zawsze polega na sprzedaży przedmiotu, który nigdy nie zostanie wysłany. Sprawcy mogą też przesyłać nieprawdziwe linki do płatności, próbować wyłudzić dane do bankowości internetowej lub kod BLIK, a także podawać się za pracowników banku oferujących pomoc w odzyskaniu pieniędzy.

Przestępcy często realizują wcześniej przygotowany plan. Ich celem może być nie tylko pojedyncza wpłata, ale również zdobycie dostępu do kolejnych pieniędzy na rachunku.

Co zrobić, gdy podejrzewamy oszustwo?

Jak najszybciej skontaktujmy się z bankiem

Zadzwońmy na oficjalny numer infolinii banku, podany na jego stronie, w aplikacji lub na karcie płatniczej. Nie korzystajmy z numeru przekazanego przez oszusta. Możemy także skontaktować się z bankiem za pośrednictwem udostępnionego przez niego bezpiecznego kanału.

Powiedzmy konsultantowi, że mogliśmy paść ofiarą przestępstwa, i podajmy szczegóły transakcji. Zapytajmy, czy da się wstrzymać albo odwołać przelew, podjąć próbę zwrotu środków lub pilnie powiadomić bank odbiorcy. Jeśli ujawniliśmy dane logowania, dane karty bądź kody autoryzacyjne, poprośmy o zabezpieczenie rachunku i zablokowanie zagrożonych metod płatności.

Nie ma pewności, że uda się odzyskać pieniądze z przelewu, który został już wykonany. Mimo to należy niezwłocznie powiadomić bank i podjąć dostępne działania.

Zachowajmy dowody

Nie kasujmy rozmów ze sprzedawcą ani historii transakcji. Zapiszmy zrzuty ekranu ogłoszenia, profilu sprzedającego, korespondencji, wiadomości SMS oraz adresu strony. Zachowajmy potwierdzenie płatności, numer rachunku odbiorcy, datę i godzinę przelewu, jego kwotę oraz dane kontaktowe używane przez drugą stronę.

Jeśli rozmawialiśmy przez telefon, zanotujmy numer dzwoniącego i najważniejsze informacje z rozmowy. Zgromadzone materiały mogą pomóc odtworzyć przebieg zdarzenia i ustalić, kto za nim stoi.

Zawiadommy Policję lub prokuraturę

Podejrzenie popełnienia przestępstwa można zgłosić w najbliższej jednostce Policji albo w prokuraturze. Nie musimy znać danych oszusta, by złożyć zawiadomienie. Nie czekajmy z tym do zakończenia procedury reklamacyjnej w banku.

Weźmy ze sobą dokument tożsamości i zebrane dowody. Opowiedzmy dokładnie, jak doszło do kontaktu ze sprzedającym, w jaki sposób zapłaciliśmy oraz kiedy zorientowaliśmy się, że mogliśmy zostać oszukani.

Numer alarmowy 112 służy do zgłaszania bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia. Zawiadomienie o oszustwie internetowym składa się w jednostce Policji albo w prokuraturze.

Zgłośmy podejrzaną stronę lub wiadomość

Fałszywą stronę, próbę wyłudzenia danych lub inne zagrożenie w sieci można zgłosić do CERT Polska przez stronę https://incydent.cert.pl/.

SMS-y z podejrzanymi linkami można bezpłatnie przekazać na numer 8080. Zgłoszenia pomagają ekspertom analizować zagrożenia i mogą ochronić innych użytkowników. Nie zastępują jednak kontaktu z bankiem ani zawiadomienia Policji o przestępstwie.

Czy da się odzyskać pieniądze?

Szanse na odzyskanie środków zależą między innymi od sposobu płatności, etapu realizacji transakcji i okoliczności zdarzenia. Powiadommy bank jak najszybciej i złóżmy reklamację, dokładnie opisując, co się stało.

Jeśli zapłaciliśmy kartą, zapytajmy bank, czy w danej sytuacji można skorzystać z procedury chargeback, czyli obciążenia zwrotnego. Możliwość jej zastosowania zależy od warunków procedury oraz okoliczności transakcji.

W przypadku przelewu na konto oszusta poprośmy bank o podjęcie dostępnych kroków w celu odzyskania pieniędzy. Ich zwrot nie jest jednak gwarantowany.

Jeśli przekazaliśmy dane logowania, kody autoryzacyjne lub dane karty, pilnie zabezpieczmy dostęp do bankowości. Zmieńmy zagrożone hasła, używając bezpiecznego urządzenia. Gdy podejrzewamy, że na naszym sprzęcie zainstalowano złośliwe oprogramowanie, nie logujmy się z niego do banku, dopóki urządzenie nie zostanie zabezpieczone.

Uważajmy na kolejną próbę oszustwa

Osoby, które straciły pieniądze, mogą być celem następnych przestępców. Oszust może podawać się za policjanta, pracownika banku, prawnika lub przedstawiciela firmy odzyskującej należności. Może obiecywać szybki zwrot środków, a w zamian żądać przedpłaty, danych bankowych albo instalacji aplikacji umożliwiającej zdalny dostęp do urządzenia.

Nie płaćmy za obiecaną pomoc w odzyskaniu pieniędzy i nie przekazujmy nikomu haseł, kodów autoryzacyjnych ani danych karty. Jeśli mamy wątpliwości, zakończmy rozmowę i samodzielnie zadzwońmy do banku lub Policji, korzystając z oficjalnych danych kontaktowych.

Jak bezpieczniej kupować przez internet?

• Sprawdzajmy opinie o sprzedawcy, historię jego konta i wiarygodność sklepu.
• Uważajmy na ceny dużo niższe niż u konkurencji oraz na sprzedawców, którzy wywierają presję czasu.
• Korzystajmy z płatności i ochrony kupujących oferowanych bezpośrednio przez zaufaną platformę.
• Nie otwierajmy linków do płatności wysyłanych przez nieznane osoby i dokładnie sprawdzajmy adres strony.
• Nigdy nie podawajmy loginów, haseł ani kodów autoryzacyjnych osobom kontaktującym się telefonicznie lub przez komunikator.
• Nie instalujmy aplikacji do zdalnego dostępu na polecenie rzekomego pracownika banku czy konsultanta.
• Przed zatwierdzeniem przelewu sprawdźmy jego kwotę, dane odbiorcy i tytuł płatności.

Jeśli podejrzewamy, że zostaliśmy oszukani, działajmy bez zwłoki: skontaktujmy się z bankiem, zachowajmy dowody i zgłośmy sprawę Policji. Nie wstydźmy się szukać pomocy. Oszuści wykorzystują manipulację i zaufanie, a zgłoszenie przestępstwa może uchronić również inne osoby.