Woda znika na Mazowszu. Poziom Wisły w Warszawie spadł do 43 cm, a susza trwa najdłużej w kraju

Poziom Wisły w Warszawie spadł do zaledwie 43 centymetrów – to nie sucha statystyka, ale realny obraz kryzysu wodnego, który dotyka całe Mazowsze. W drugim kwartale 2026 roku susza rolnicza objęła już 52 procent powierzchni województwa, a opady w pierwszych miesiącach wyniosły tylko 30-60 procent wieloletniej normy. Lato zapowiada się koszmarnie, a mieszkańcy i rolnicy zadają sobie to samo pytanie: czy region jest gotowy na skutki zmian klimatu?

Susza na Mazowszu – najdłuższy kryzys w kraju

Choć poprzednia zima przyniosła opady śniegu i okresowe roztopy, poziom wód gruntowych systematycznie się obniża. Prognozy nie pozostawiają złudzeń – kolejne miesiące mogą przynieść następne fale upałów i długotrwałe okresy bez deszczu. Mazowsze należy do regionów, w których susza utrzymuje się najdłużej w Polsce. Szczególnie dramatyczna sytuacja dotyczy upraw zbóż jarych – problem występuje już w 34 procentach mazowieckich gmin.

Niedobór wilgoci przekłada się bezpośrednio na plony. W okresie intensywnego wzrostu rośliny potrzebują średnio 2-3 mm wody dziennie. Tymczasem pojedyncze, nawet intensywne opady nie są w stanie skutecznie nawodnić gleby ani zasilić rzek i wód podziemnych. Wisła w Warszawie w kwietniu 2026 roku osiągnęła 43 cm – to jeden z najniższych stanów w historii pomiarów i dobitny sygnał, że problem narasta.

Inwestycje w retencję – odpowiedź na zmiany klimatu

Samorząd województwa mazowieckiego nie czeka z założonymi rękami. W ramach walki ze skutkami kryzysu wodnego uruchomiono dwa kluczowe programy: „Mazowsze dla klimatu” oraz „Mazowsze dla melioracji”. Gminy mogą z nich korzystać, finansując budowę zbiorników retencyjnych, ogrodów deszczowych, systemów zatrzymywania wody opadowej, a także modernizację sieci wodociągowych i urządzeń melioracyjnych.

Wspieramy samorządy w realizacji inwestycji zwiększających bezpieczeństwo wodne mieszkańców. Finansujemy przedsięwzięcia związane z retencją, modernizacją sieci wodociągowych oraz ograniczaniem odpływu wód opadowych. Gminy mogą korzystać z programów „Mazowsze dla klimatu” i „Mazowsze dla melioracji”, realizujemy inwestycje także dzięki środkom unijnym. Tak budujemy odporność regionu na skutki zmian klimatu.

Adam Struzik, marszałek województwa mazowieckiego

Skala wsparcia systematycznie rośnie. Jak podkreśla Janina Ewa Orzełowska, członkini zarządu województwa mazowieckiego, zmieniający się klimat wymaga konkretnych działań. Inwestycje skupiają się na zatrzymywaniu wody tam, gdzie jest najbardziej potrzebna – w miejscowościach, na polach i w lasach. Dzięki funduszom unijnym i budżetowym regionalne projekty zyskują realne finansowanie, a lista wniosków zgłaszanych przez gminy nie maleje.

Zmieniający się klimat wymaga konkretnych działań, dlatego systematycznie zwiększamy wsparcie dla lokalnych samorządów. Inwestujemy w retencję, modernizację infrastruktury wodnej oraz rozwiązania pozwalające zatrzymać wodę tam, gdzie jest najbardziej potrzebna.

Janina Ewa Orzełowska, członkini zarządu województwa mazowieckiego

Efekty suszy – od rolnictwa po zagrożenie pożarowe

Brak wody to nie tylko słabsze plony i straty finansowe rolników. Niskie stany wód pogarszają warunki funkcjonowania ekosystemów – rzeki tracą zdolność do samooczyszczania, giną ryby i organizmy wodne. Dochodzi do tego rosnące zagrożenie pożarowe. Wysuszona ściółka leśna i brak wilgoci w glebie sprawiają, że ogień może pojawić się błyskawicznie i rozprzestrzeniać się w zastraszającym tempie.

Dane są alarmujące: w kwietniu 2026 roku przez 7 na 10 dni na Mazowszu obowiązywało bardzo wysokie zagrożenie pożarowe. To bezpośrednie zagrożenie dla lasów, ale też dla domów położonych w ich sąsiedztwie. Lato, które miało być czasem odpoczynku, dla wielu mieszkańców regionu może okazać się sezonem walki o dostęp do wody i bezpieczeństwo.

Dlaczego to ważne dla lokalnej społeczności? Kryzys wodny dotyka każdego – od rolników martwiących się o plony, przez mieszkańców osiedli, gdzie w kranach może zabraknąć ciśnienia, po strażaków walczących z pożarami. Inwestycje samorządu województwa to krok w dobrą stronę, ale kluczowa będzie również zmiana podejścia użytkowników – oszczędzanie wody, gromadzenie deszczówki i dbałość o lokalne zasoby.

Co dalej? Jeśli prognozy się sprawdzą, kolejne lata mogą przynieść jeszcze większe niedobory wody. Samorząd województwa mazowieckiego zapowiada kontynuację programów „Mazowsze dla klimatu” i „Mazowsze dla melioracji” oraz pozyskiwanie kolejnych środków unijnych. Odpowiedź na pytanie, czy to wystarczy, poznamy już wkrótce – podczas najbliższych upałów i letnich suszy. Źródło: Samorząd Województwa Mazowieckiego.