Premier zapowiada twarde kary za nadużycia w pomocy powodzianom. Zmiany w rządzie

Twarda zapowiedź premiera po nieprawidłowościach w Karkonoskiej Agencji

Po fali powodzi, która we wrześniu 2024 roku dotknęła południowo-zachodnią Polskę, rząd uruchomił ogromny program pomocowy. Łącznie na wsparcie poszkodowanych, firm i samorządów przeznaczono 8 mld złotych, które miały być wypłacane w ciągu 2 lat. Jednak wraz z dystrybucją tak dużych środków pojawiły się pierwsze sygnały o możliwych nadużyciach. Premier Donald Tusk podczas wtorkowego posiedzenia Rady Ministrów zapowiedział, że państwo będzie działać bezwzględnie wobec każdego, kto dopuścił się nieprawidłowości.

W centrum uwagi znalazła się Karkonoska Agencja Rozwoju Regionalnego (KARR), która odpowiadała za przyznawanie części środków. Jak wynika z dotychczasowych ustaleń, osoby decyzyjne mogły faworyzować wybranych beneficjentów, w tym takie, które wcale nie ucierpiały w wyniku powodzi. Sprawą od miesięcy zajmują się już Centralne Biuro Antykorupcyjne oraz Ministerstwo Rozwoju i Technologii, a wczoraj dołączyła do nich Prokuratura Regionalna w Jeleniej Górze, która wszczęła czynności z urzędu.

Ktoś, kto miał władzę w ręku, żeby wydać publiczne pieniądze polskich podatników na pomoc ludziom, którzy ucierpieli, jeśli wydaje w sposób niewłaściwy, poniesie naprawdę bardzo surowe konsekwencje.

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Pomoc szybka, ale nie dla oszustów

Premier podkreślił, że od początku przyjęto zasadę, iż wsparcie dla powodzian ma być przede wszystkim szybkie i łatwo dostępne. W praktyce oznaczało to wypłatę 62 tysięcy indywidualnych zasiłków dla poszkodowanych, aby nie musieli czekać miesiącami na pieniądze w najbardziej krytycznym momencie. Taka polityka miała jednak swoją cenę – zwiększyła ryzyko nadużyć, co – jak przyznał szef rządu – było do przewidzenia.

– To nie jest pierwsza powódź, nie pierwsza klęska żywiołowa, w czasie której musiałem nadzorować operację szybkiej pomocy. Zawsze wiedzieliśmy, że w sytuacji, w której podejmiemy decyzję o wydaniu 8 mld złotych na rozmaite formy wsparcia, przy wydawaniu dziesiątek tysięcy decyzji personalnych będziemy mieli do czynienia z próbami nadużyć – mówił Tusk. Dodał, że kluczowe jest zarówno wykrycie skali nieprawidłowości, jak i sprawne działanie państwa, które nie może zostawić żadnego przypadku bez reakcji.

Zapowiedź premiera oznacza, że kontrole będą prowadzone nie tylko w KARR, ale wszędzie tam, gdzie pojawią się wątpliwości co do prawidłowości przyznawania pomocy. W działania zaangażowane mają być właściwe ministerstwa, CBA, policja oraz prokuratura. Jednocześnie rząd zapewnia, że większość osób, firm i samorządów otrzymała już wsparcie, a wypłaty będą kontynuowane – ale z jeszcze większą uwagą na procedury.

Zmiany w rządzie: Berek z nową misją, Knapińska przejmuje nadzór

Podczas tego samego wystąpienia premier Donald Tusk ogłosił istotne roszady w strukturach rządu. Maciej Berek, dotychczasowy minister ds. nadzoru nad wdrażaniem polityki rządu i szef Komitetu Stałego Rady Ministrów, kończy pełnienie tej funkcji. Jego obowiązki przejmie Joanna Knapińska, dotychczasowa szefowa Rządowego Centrum Legislacyjnego. Decyzja została podjęta wspólnie przez premiera i ministra Berka, który – jak podkreślił Tusk – przechodzi do realizacji innych, ważnych zadań.

– Wspólnie z ministrem Berkiem ustaliliśmy, że przejdzie do wykonywania innych zadań. Był moją prawą ręką, jeśli chodzi o egzekwowanie priorytetów rządowych. Bardzo doceniamy jego działania – powiedział premier. Maciej Berek od grudnia 2023 roku pełnił funkcję ministra-członka Rady Ministrów, a od lipca 2025 roku odpowiadał za nadzór nad wdrażaniem polityki rządu. W tym czasie wprowadzono dziesiątki zmian, które – zdaniem premiera – przełożyły się na poprawę funkcjonowania państwa i życia obywateli.

Jednym z najważniejszych osiągnięć Berka była deregulacja, czyli nie tylko usuwanie zbędnych przepisów i upraszczanie procedur, ale też zmiana sposobu przygotowywania regulacji. Jak przypomniał Tusk, w prace nad deregulacją zaangażowało się wielu przedsiębiorców, prawników i menedżerów, a ogrom tej pracy spoczął właśnie na barkach ministra Berka. Teraz przed Joanną Knapińską stoi zadanie kontynuowania tych działań i zapewnienia ciągłości w nadzorze nad wdrażaniem polityki rządu.

Co to oznacza dla mieszkańców Wyszkowa i regionu?

Choć śledztwo dotyczy agencji działającej na Dolnym Śląsku, to decyzje podejmowane w Warszawie mają bezpośredni wpływ również na mieszkańców Wyszkowa i całego województwa mazowieckiego. Po pierwsze, zapowiedź zaostrzenia kontroli może oznaczać, że podobne procedury weryfikacyjne będą stosowane także przy innych programach pomocowych – na przykład tych związanych z modernizacją lokalnej infrastruktury czy wsparciem dla przedsiębiorców po klęskach żywiołowych. Lokalne samorządy, w tym gmina Wyszków, muszą liczyć się z większą liczbą kontroli i bardziej szczegółową dokumentacją przy ubieganiu się o fundusze rządowe.

Po drugie, zmiana na stanowisku szefa Komitetu Stałego Rady Ministrów może wpłynąć na tempo prac nad projektami ustaw istotnymi dla regionu, takimi jak chociażby zmiany w prawie budowlanym czy przepisach dotyczących ochrony przeciwpowodziowej. Dla mieszkańców Wyszkowa, położonego nad Bugiem, kwestie zabezpieczeń przeciwpowodziowych są szczególnie ważne – zwłaszcza że w ostatnich latach region doświadczał lokalnych podtopień. Warto więc obserwować, czy nowa minister Knapińska utrzyma priorytety wyznaczone przez Berka w zakresie deregulacji i upraszczania procedur, co może przyspieszyć realizację inwestycji wodnych.

Wreszcie, zapowiedź bezwzględnego karania nadużyć w pomocy powodzianom budzi nadzieję, że środki publiczne będą wydawane w sposób przejrzysty. To istotne nie tylko dla osób poszkodowanych w powodzi, ale także dla wszystkich podatników, którzy oczekują, że ich pieniądze trafią do faktycznie potrzebujących. Lokalne instytucje, takie jak wyszkowski Ośrodek Pomocy Społecznej, mogą w przyszłości podlegać podobnym audytom, jeśli rząd zdecyduje się na rozszerzenie kontroli na inne formy wsparcia.

Najważniejsze fakty w skrócie

• 8 mld złotych – łączna kwota pomocy dla powodzian, firm i samorządów, która ma zostać wypłacona w ciągu 2 lat
• 62 tysiące – liczba wypłaconych indywidualnych zasiłków dla powodzian
• Karkonoska Agencja Rozwoju Regionalnego – instytucja, w której wykryto podejrzenia nieprawidłowości
• CBA, MRiT i Prokuratura Regionalna w Jeleniej Górze – instytucje prowadzące postępowanie
• Maciej Berek – odchodzi ze stanowiska ministra ds. nadzoru nad wdrażaniem polityki rządu
• Joanna Knapińska – nowa szefowa nadzoru, dotychczasowa prezes Rządowego Centrum Legislacyjnego
• Grudzień 2023 – początek pracy Macieja Berka w rządzie; lipiec 2025 – objęcie funkcji nadzoru