Mazowieckie OSP dostaną nowe wozy, sprzęt i wsparcie w walce z pożarami lasów

1388 pożarów lasów w 2025 roku i susza, która wysusza ściółkę do poziomu porównywalnego z kartką papieru - Mazowsze mierzy się z jednym z najpoważniejszych sezonów pożarowych ostatnich lat.

Pożary przyspieszyły wraz z suszą

Od 1 stycznia do 24 czerwca w woj. Mazowieckim doszło do 1388 pożarów na terenach leśnych. To wyraźnie więcej niż w analogicznym okresie poprzedniego roku, gdy liczba takich zdarzeń była niższa i nie przekraczała tysiąca. Najwięcej ognisk pojawia się poza lasami państwowymi - z całej puli tylko 167 pożarów wybuchło na terenach Lasów Państwowych.

Problem pogłębia pogoda. Rekordowo niski poziom opadów przełożył się na kolejną suszę, a wilgotność ściółki w większości lasów spadła poniżej 10%. To już poziom, przy którym ogień rozprzestrzenia się wyjątkowo szybko.

Już teraz wilgotność ściółki w większości lasów spadła poniżej 10%. Dla porównania kartka papieru ma wilgotność około 8%.

Adam Wasiak, dyrektor generalny Lasów Państwowych

OSP jako pierwsza linia obrony

W akcjach gaśniczych na terenie gmin Stanisławów i Poświętne jako pierwsze pojawiły się miejscowe jednostki Ochotniczych Straży Pożarnych. To właśnie ich szybka reakcja ma kluczowe znaczenie, gdy ogień pojawia się w pobliżu zabudowań i lasów prywatnych. W przypadku pożaru w gminie Stanisławów strażacy z OSP Rządza musieli walczyć o to, by płomienie nie przekroczyły drogi pożarowej nr 17, od której do domów było zaledwie 200-300 metrów.

Samorząd województwa mazowieckiego od lat wspiera OSP w regionie, finansując zakupy pojazdów, wyposażenia i umundurowania. W tym roku w ramach programu „Mazowsze dla straży pożarnych” druhowie z Mazowsza otrzymają 82 nowe samochody, zmodernizują ponad 220 strażnic, a do 227 jednostek trafi specjalistyczny sprzęt oraz umundurowanie. Na realizację programu przeznaczono 21 mln zł.

Lepszy i coraz nowocześniejszy sprzęt pozwala jeszcze skuteczniej walczyć z żywiołem i nieść pomoc poszkodowanym.

Adam Struzik, marszałek

Region ostrołęcki i inne części Mazowsza z nowym wsparciem

Wsparcie nie rozkłada się równomiernie wyłącznie na cały region, ale obejmuje też konkretne subregiony. W samym regionie ostrołęckim jednostki OSP mają otrzymać 11 nowych pojazdów, zmodernizowanych zostanie 32 strażnice, a do 42 jednostek trafi specjalistyczny sprzęt. To odpowiedź na coraz częstsze i bardziej niebezpieczne sytuacje, z jakimi strażacy mierzą się podczas upałów i okresów bezdeszczowych.

Długotrwała susza i coraz częstsze fale upałów sprawiają, że zagrożenie pożarowe staje się jednym z największych wyzwań, przed którymi dziś stoimy. Cieszę się, że samorząd województwa może wspierać jednostki OSP w ich codziennej służbie.

Janina Ewa Orzełowska, członkini zarządu województwa mazowieckiego

Z kolei doświadczenia z gmin Stanisławów i Poświętne pokazują, że nawet kilka minut przewagi albo opóźnienia może przesądzić o skali strat. Szczególnie gdy ogień pojawia się w prywatnych kompleksach leśnych, gdzie infrastruktura dojazdowa bywa trudniejsza.

Nie tylko gaszenie, ale też zmiana podejścia do lasu i wody

Leśnicy zwracają uwagę, że obecne zagrożenie nie jest jednorazowym epizodem. Susze pojawiają się niemal co roku, a do tego dochodzą fale ekstremalnych upałów, które są skutkiem zmian klimatycznych. Najbardziej wrażliwe są starsze drzewostany sosnowe posadzone 70-90 lat temu, których systemy korzeniowe nie są już dostosowane do coraz trudniejszych warunków wodnych.

Gdy poziom wód gruntowych spada poniżej 3 metrów od powierzchni ziemi, sosny mają coraz większy problem z pobieraniem wody. Osłabione drzewa łatwiej padają ofiarą jemioły oraz szkodników, takich jak kornik ostrozębny i przypłaszczek granatek. Dlatego działania Lasów Państwowych obejmują nie tylko małą retencję, lecz także stopniowe wprowadzanie liściastych gatunków drzew lepiej znoszących niedobór wody.

Wnioski są jasne: Mazowsze potrzebuje szerszego i bardziej nowoczesnego podejścia do gospodarki wodnej. Chodzi o gromadzenie deszczówki, budowę zbiorników retencyjnych, odejście od osuszania mokradeł i prostowania rzek. Jak podkreślają autorzy materiału, to proces, który już się rozpoczął, choć powinien był ruszyć wcześniej.

Temat jest istotny dla mieszkańców regionu, bo pożary lasów to nie tylko zagrożenie dla przyrody, ale też bezpośrednie ryzyko dla domów, dróg i zdrowia ludzi. Im lepiej wyposażone OSP i im sprawniej zarządzana woda w krajobrazie, tym większa szansa na ograniczenie strat w kolejnych sezonach.

Całość informacji oparto na danych i wypowiedziach przekazanych przez samorząd województwa mazowieckiego oraz Lasy Państwowe.